گردن درد چیست؟ چه زمانی خطرناک است و روش درمان آن چیست؟
گردن درد از دردهای شایعی است که می تواند خفیف یا شدید باشد. گردن درد اغلب به دلیل فشار و تنش در عضلات و اعصاب گردن رخ داده و در کوتاه مدت بهبود می یابد، اما ممکن است دلایل دیگری چون پوکی استخوان، آرتریت، حمله قلبی، فیبرومیالژیا، سرطان و … را به دنبال داشته باشد که مراجعه به پزشک را طلب می کند. اگر گردن درد با علائمی نظیر تنگی نفس، تهوع و استفراغ، تب، سر درد، مشکلا در بلع، ضعف، بی حسی، درد هدایت شونده به بازو و پاها، ناتوانی در لمس چانه به سینه، اختلال در عملکرد روده و معده و… همراه باشد، خطرناک است و جهت درمان می بایست سریعاً به پزشک مراجعه شود. به منظور درمان گردن درد می توان از روش هایی چون فیزیوتراپی، تزریق کورتیکواستروئید، بریس گردن، طب سوزنی، تحریک الکتریکی عصب، جراحی و… استفاده کرد. یخ درمانی و گرما درمانی، ورزش و کشش، ماساژ درمانی و استفاده از داروهای ضد درد و کاهش دهنده التهاب نیز از روش های خانگی درمان گردن درد است. توصیه می گردد جهت پیشگیری و درمان گردن درد از مواد غذایی حاوی ترکیبات کلسیم، زینک، منیزیم و ویتامین D استفاده شود. سبزیجاتی چون کلم بروکلی، آجیل هایی مانند گردو و بادام، ماهی هایی مانند ساردین و سالمون و میوه هایی نظیر هندوانه و انر حاوی ترکیبات فوق بوده و در درمان گردن درد مناسب و موثر هستند.
گردن درد عصبی نشانه چیست و چه اختلالاتی میتواند عامل آن باشد؟
اغلب گردن درد یا سفتی گردن بهدلیل وضعیت نامناسب قرارگیری گردن، استفاده بیشازحد از عضلات گردن یا وضعیت نادرست گردن هنگام خواب ایجاد میشود. با این حال، گردن درد میتواند نشانهای از شرایط جدیتری مانند فشار و تنش عضلات گردن، آرتریت، فیبرومیالژیا، پوکی استخوان و حتی بیماریهایی نظیر مننژیت، سرطان یا حمله قلبی باشد. گردن درد عصبی زمانی بروز میکند که اعصاب منشعب از نخاع در ناحیه گردن تحت فشار یا تحریک قرار گیرند و ممکن است به شانه و بازوها گسترش یابد و با علائمی مانند ضعف یا بیحسی عضلانی همراه باشد. این نوع گردن درد اغلب با افزایش سن و در اثر آرتریت ایجاد میشود، اما در افراد جوانتر نیز میتواند بهدنبال آسیبهایی مانند فتق دیسک گردن رخ دهد.
علتهای شایع گردن درد و دلایل شروع ناگهانی آن
اغلب گردن درد ظاهری و بدون علت ناشی از رگ به رگ شدن یا پارگی جزیی در بافت عضلانی گردن است. ممکن است این درد به دلیل وضعیت نامناسب بدن باشد. قرار گرفتن گردن در وضعیت نامناسب نظیر تماس تلفنی طولانی مدت، خوابیدن در شرایط نامناسب و … برای مدت زمان نسبتاً طولانی می تواند عضلات گردن را تحت فشار قرار داده و سبب اسپاسم و گرفتگی شده و گردن درد را به دنبال داشته باشد.
از علل گردن درد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فشار و تنش عضلات گردن؛ شایعترین علت گردن درد ناشی از وضعیت نامناسب و آسیبهای روزمره
اغلب فشار عضلانی ناشی از وضعیت بد گردن و یا جراحت خواهد بود. برای مثال کار کردن پشت میز برای مدت طولانی بدون تغییر وضعیت و حرکت، خوابیدن بر گردن در وضعیتی نامناسب، تکان های ناگهانی در گردن حین ورزش و … از مواردی هستند که به وضعیت بد گردن منجر می شوند. حتی جراحات ناشی از سقوط از ارتفاع، تصادفات رانندگی، ضربات ناگهانی حین ورزش و …سبب خارج کردن عضلات و رباط های گردن از محل طبیعی خود شده و بر تنش و فشار عضلانی گردن می افزایند.
- گردن درد ناشی از حمله قلبی؛ چه زمانی درد گردن میتواند نشانه مشکل قلبی باشد؟
اگر گردن درد با علائمی نظیر تنگی نفس، تعریق زیاد، حالت تهوع و استفراغ، درد بازو و فک و … همراه باشد، احتمال گردن درد ناشی از حمله قلبی زیاد خواهد بود.
- مننژیت و گردن درد؛ نقش التهاب پردههای مغز و نخاع در ایجاد درد گردن
مننژیت می تواند عامل درد گردن باشد. در صورتیکه بافت نازکی که مغز و نخاع را احاطه کرده ملتهب شود، بیماری مننژیت رخ می دهد. اغلب بیماری مننژیت با گردن درد، سر درد، تب، حالت تهوع و استفراغ، حساسیت به نور و … همراه است.
- آرتروز گردن و آرتریت روماتوئید؛ چگونه فرسایش مفاصل گردن باعث درد و فشار عصبی میشود؟
آرتروز سبب درد، تورم مفاصل، خار استخوان و گردن درد می شود. آرتروز گردن سبب باریک شدن فضای بین مهره ها شده و به مفاصل گردن استرس وارد می کند. این استرس و فشار سبب بیرون زدگی دیسک شده و می تواند به نخاع یا ریشه های عصبی گردن فشار وارد کند.
- گردن درد ناشی از پوکی استخوان؛ تأثیر کاهش تراکم استخوان بر مهرههای گردن
عارضه پوکی استخوان اغلب در دست و بازو ایجاد می شود، اما در شرایطی ممکن است در گردن پدیدار شده و خود را به صورت گردن درد نشان دهند.
- فیبرومیالژیا و گردن درد؛ نقش اختلالات درد عضلانی گسترده در ایجاد درد مزمن گردن
بیماری عضلانی که سبب درد عضلانی در سرتاسر بدن می شود. این بیماری می تواند ناحیه گردن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
علاوه بر علل ذکر شده، عللی چون ناهنجاری های مادرزادی، عفونت ها، آبسه ها، تومورها، سرطان ستون فقرات و … با احتمال کمتر می توانند به گردن درد منجر شوند.
گردن درد چه زمانی خطرناک است، چه کسانی بیشتر به آن دچار میشوند و درد پشت گردن چه میگوید؟
گردن درد میان زنان و مردان و در هر سنی شایع است، زیرا یکی از دلایل گردن درد تنش عضلانی است و این تنش می تواند ناشی از قرار گرفتن بدن در حالت نامناسب در مدت زمان طولانی نظیر خوابیدن نامناسب باشد. هر فردی در هر سنی می تواند وضعیت نامناسب بدنی در خواب داشته باشد، لذا می تواند با این درد مواجه شود، اما این درد اغلب میان بزرگسالان شایع است و در زنان نسبت به مردان شایع تر است. با افزایش سن احتمال ابتلا به این درد در افراد افزایش پیدا خواهد کرد.
درد پشت گردن اولین علامت گردن درد است. درد پشت گردن گاهی می تواند به جمجمه، شانه یا تیغه شانه نیز برسد. نشانه هایی چون سفتی گردن، سر درد، گرما و یا گزگز از علائم درد پشت گردن است. علل درد پشت گردن می تواند ناشی از آسیب به ماهیچه ها و رباط های حمایت کننده از جمجمه و یا ستون فقرات گردنی باشد. اغلب این آسیب به دلیل ارگونومی نامناسب بدن و یا ضربه ایجاد می شود.
علائم گردن درد می تواند از لحاظ شدت و مدت زمان درد متفاوت باشد. گردن درد می تواند حاد و یا مضمن، شدید و یا خفیف باشد. برخی از علائم گردن درد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- گرفتگی و سفتی گردن؛ از شایعترین علائم گردن درد و کاهش دامنه حرکتی
افراد مبتلا به گردن درد اغلب احساس سفتی در گردنشان دارند، همچنین گردن درد سبب کاهش دامنه حرکتی گردن افراد می شود.
- درد شدید و تیز گردن؛ دردی که با حرکت و چرخش گردن تشدید میشود
احساس درد تیز و زیاد در یک قسمت از گردن از علائم درد گردن است. این درد با حرکت، چرخاندن و کشش ستون فقرات گردنی تشدید می شود.
انتشار درد گردن به سر، شانه و بازوها؛ چه زمانی بیحسی و گزگز نشانه خطر است؟
ممکن است درد گردن به نواحی چون سر، تنه، شانه و بازوها گسترش یابد. در صورتی که گردن درد ناشی از فشردگی عصب باشد، احساس بی حسی، سوزن سوزن شدن و ضعف در هریک از دستان و بازوها احساس می شود.
سردرد ناشی از گردن درد؛ آشنایی با سردرد سرویکوژنیک و ارتباط آن با ستون فقرات گردنی
اگر درد گردن به سر انتشار یابد ممکن است سر دردی به نام سر درد سرویکوژنیک در افراد ایجاد شود.
از میان علائم ذکر شده در صورتی که درد انتشار یافته و یا منجر به بی حسی شود، علامت خطرناکی است و در صورت تجربه این علامت سریعاً لازم است به پزشک مراجعه شود. در صورتی که گردن درد با تنگی نفس، تهوع و استفراغ، تب، سر درد، مشکلا در بلع، ضعف، بی حسی، درد هدایت شونده به بازو و پاها، ناتوانی در لمس چانه به سینه، اختلال در عملکرد روده و معده و … همراه باشد، می تواند ناشی از حمله قلبی یا بیماری مننژیت باشد و جهت رفع آن می بایست سریعاً به پزشک مراجعه شود.
درمان گردن درد؛ مؤثرترین روشها از تسکین فوری تا درمانهای خوراکی و خانگی
درمان گردن درد به علت ایجاد آن بستگی دارد. پزشک جهت تشخیص علت درد گردن علاوه بر معاینات بالینی از آزمایشاتی چون آزمایش خون، سی تی اسکن، ام آر آی و … جهت اطمینان بیشتر در خصوص تشخیص بهتر استفاده می کنند.
جهت درمان گردن درد با توجه به شدت آن و تشخیص علت ایجاد آن می توان از روش های زیر استفاده کرد:
فیزیوتراپی گردن؛ تقویت عضلات و افزایش انعطافپذیری گردن
متخصص فیزیوتراپی تمرینها و حرکات درمانی خاصی را به شما آموزش میدهد که با تقویت عضلات و تاندونهای گردن، افزایش انعطافپذیری و بهبود دامنه حرکتی، به کاهش و درمان تدریجی گردن درد کمک میکنند.
تزریق کورتیکواستروئید؛ کاهش التهاب و تسکین درد عصبی گردن
تزریق آمپول کورتیکواستروئید در نواحی نزدیک به عصب میتواند التهاب ریشههای عصبی را کاهش دهد و در نتیجه باعث تسکین درد گردن، بهویژه در موارد دردهای شدید یا عصبی شود.
آتل یا بریس گردن؛ ثابت نگه داشتن گردن برای ترمیم بافتها
استفاده از آتل یا بریس گردن باعث بیحرکت ماندن نسبی عضلات گردن شده و به ترمیم بافتهای عضلانی و کاهش فشار کمک میکند.
با این حال، استفاده از آتل گردن باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود، زیرا استفاده نادرست یا طولانیمدت از آن میتواند باعث ضعف عضلات و تشدید گردن درد شود.
طب سوزنی؛ روشی مکمل برای کاهش درد گردن
در روش طب سوزنی، با تحریک نقاط خاصی از بدن و اعصاب ناحیه گردن، به کاهش درد، بهبود جریان انرژی و تسکین علائم گردن درد کمک میشود.
تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS)؛ مهار سیگنالهای درد
در این روش درمانی، جریان الکتریکی بسیار ضعیفی از طریق الکترودهایی که روی پوست و نزدیک اعصاب قرار میگیرند اعمال میشود. این جریان با مختل کردن سیگنالهای درد، به کاهش و تسکین گردن درد کمک میکند.
جراحی گردن؛ آخرین گزینه درمانی در موارد خاص
درمان گردن درد با جراحی بهندرت انجام میشود، اما در مواردی که یک یا چند مهره گردنی از موقعیت طبیعی خود خارج شده و باعث وارد شدن فشار به اعصاب شده باشند، انجام عمل جراحی برای بازگرداندن مهرهها به جای اولیه ضروری خواهد بود.
درمان فوری گردن درد؛ چه کارهایی درد را سریعتر کم میکند؟
استفاده از کیسه یخ و یا پدهای گرم کننده به سرعت می توان گردن درد را تسکین بخشید. می توان هر دو فرایند یخ درمانی و گرما درمانی را چندین بار در روز و هر بار به مدت 20 دقیقه انجام داد.
برای گردن درد چی خوبه بخوریم؟ درمانهای خوراکی مؤثر
استفاده از میوه ها، سبزیجات و غذاهایی با چربی سالم امگا 3 در بهبود درد گردن تأثیر زیادی خواهند داشت.
برخی از این مواد غذایی عبارتند از:
- سبزیجات برگداری چون اسفناج، کلم پیچ و کلم بروکلی
- آجیل هایی چون گردو و بادام
- ماهی های تن، ساردین و سالمون با امگا 3 بالا
- میوه هایی مانند هندوانه، انار و گیلاس
استفاده از مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D به منظور تقویت استخوان ها و کاهش التهاب در عضلات، مواد غذایی نظیر محصولات لبنی شامل ماست و پنیر.
درمان گردن درد در خانه؛ روشهای ساده و در دسترس
برای تسکین و درمان خانگی گردن درد میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
- یخدرمانی و گرمادرمانی
یکی از سادهترین و در دسترسترین روشها برای درمان خانگی گردن درد، استفاده از یخدرمانی و گرمادرمانی است. بهطور معمول توصیه میشود در چند روز نخست پس از بروز آسیب، با استفاده از یخدرمانی التهاب کاهش یابد و پس از آن، با بهکارگیری گرمادرمانی و افزایش جریان خون در ناحیه آسیبدیده، به کاهش و بهبود گردن درد کمک شود.
- ورزش و انجام حرکات کششی
انجام تمرینهای ورزشی مناسب که باعث کشش اصولی عضلات گردن میشوند، میتواند در کاهش درد و بهبود عملکرد گردن نقش مؤثری داشته باشد.
- ماساژ درمانی
ماساژ درمانی با افزایش جریان خون در ناحیه گردن، به کاهش گرفتگی عضلات و تسکین گردن درد کمک میکند.
- داروهای ضد درد
برای کاهش درد و التهاب گردن میتوان از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و داروهای مشابه استفاده کرد؛ این داروها در بهبود درد و کاهش التهاب عضلات گردن مؤثر هستند.
کلام آخر
گردن درد یکی از مشکلات شایع اسکلتی–عضلانی است که در بسیاری از موارد خفیف و گذراست، اما گاهی میتواند نشانهای از بیماریهای جدیتر باشد. توجه به علائم هشداردهنده، تشخیص بهموقع علت درد و مراجعه سریع به پزشک در صورت بروز نشانههای خطرناک، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد. در کنار درمانهای پزشکی، رعایت اصول ارگونومی، انجام حرکات اصلاحی، تغذیه مناسب و استفاده از روشهای خانگی میتواند به بهبود و پیشگیری از گردن درد کمک کند. با آگاهی و مراقبت صحیح، میتوان درد گردن را کنترل کرده و کیفیت زندگی را بهطور قابل توجهی افزایش داد.